Czym jest coaching? Odczarowuję niewłaściwe skojarzenia
Gdy słyszysz słowo „coaching”, co przychodzi Ci do głowy jako pierwsze?
Motywacyjne przemówienia? Hasła o „wychodzeniu ze strefy komfortu”? A może osoba, która mówi Ci, jak masz żyć i jakie decyzje podjąć?
Wokół coachingu narosło wiele stereotypów. Sama kiedyś myślałam o coachingu bardziej jak o doradztwie — przekazywaniu wiedzy i gotowych rozwiązań osobom, które potrzebują wsparcia. Dziś wiem, że to nie coaching. To mentoring.
Mentor dzieli się swoim doświadczeniem, wskazuje sprawdzone rozwiązania i proponuje konkretne scenariusze działania. I bardzo dobrze — bo mentoring jest niezwykle skuteczny tam, gdzie liczy się ekspercka wiedza, procedury i wdrażanie konkretnych technologii czy metod pracy.
To dlatego mentoring świetnie sprawdza się m.in. w środowisku inżynierskim, IT czy produkcyjnym — wszędzie tam, gdzie istnieją określone standardy, procesy i narzędzia, których trzeba się nauczyć.
Ale co w sytuacji, gdy:
- znasz już teorię, ale trudno Ci przejść do działania?
- masz kompetencje techniczne, ale utknąłeś zawodowo?
- chcesz podjąć ważną decyzję dotyczącą kariery?
- szukasz własnego sposobu działania zamiast kolejnej „gotowej recepty”?
Właśnie tutaj zaczyna się coaching.
Coaching to nie doradztwo i nie motywacyjne przemówienia
Jedna z moich znajomych, gdy usłyszała, że zajmuję się coachingiem, powiedziała:
„Czyli będziesz takim mówcą motywacyjnym?”
Nie.
Coaching nie polega na dawaniu rad, ocenianiu czy przekonywaniu klienta do określonych rozwiązań. To również nie seria inspiracyjnych haseł.
Coaching to proces rozwojowy oparty na rozmowie i dobrze zadanych pytaniach.
Jego celem jest:
- praca nad konkretnym wyzwaniem lub celem klienta,
- poszerzenie perspektywy,
- odnalezienie własnych rozwiązań,
- uporządkowanie myśli i priorytetów,
- stworzenie realnego planu działania.
Coach nie mówi klientowi, co powinien zrobić.
Zadaje pytania, które pomagają klientowi spojrzeć na sytuację szerzej i dotrzeć do odpowiedzi, których wcześniej nie dostrzegał.
Czasem są to pytania nieoczywiste.
Czasem niewygodne.
Czasem wymagające chwili ciszy i zastanowienia.
I właśnie wtedy bardzo często pojawiają się najważniejsze odkrycia.
Dlaczego coaching szczególnie dobrze działa u specjalistów i inżynierów?
W pracy specjalistycznej często koncentrujemy się na rozwiązywaniu problemów technicznych.
Tymczasem największe wyzwania zawodowe bardzo często dotyczą nie technologii, lecz:
- podejmowania decyzji,
- komunikacji,
- zarządzania zmianą,
- priorytetów,
- pewności siebie,
- wypalenia zawodowego,
- rozwoju kariery,
- odnalezienia swojego miejsca w organizacji.
Inżynierowie i specjaliści zazwyczaj świetnie radzą sobie z analizą danych i logicznym myśleniem. Jednocześnie często rzadziej mają przestrzeń, by zatrzymać się i zadać sobie pytania:
- „Czego naprawdę chcę zawodowo?”
- „Czy chcę zostać managerem czy raczej ekspertem?”
- „Jak skutecznie zarządzać zespołem korzystając z moich talentów?”
- „Co mnie blokuje?”
- „Dlaczego mimo kompetencji nie ruszam do przodu?”
- „W jakim środowisku pracuję najlepiej?”
- „Jak wykorzystać swoje naturalne talenty?”
Coaching pomaga uporządkować te obszary.
To nie jest „miękka rozmowa bez konkretów”.
Dobrze poprowadzony coaching kończy się konkretnymi wnioskami, decyzjami i planem działania z terminami i wskaźnikami.
Jedno z najważniejszych założeń coachingu
Coaching opiera się na przekonaniu, że klient posiada w sobie zasoby potrzebne do znalezienia najlepszego dla siebie rozwiązania.
Dlaczego to takie ważne?
Bo jako dorośli mamy znacznie większą motywację do realizowania działań, które:
- są zgodne z naszym sposobem myślenia,
- uwzględniają nasze możliwości i ograniczenia (które sami najlepiej znamy),
- wynikają z naszych własnych decyzji.
Rozwiązania narzucone przez innych często działają tylko krótkoterminowo.
Natomiast rozwiązania, które sami wypracujemy, mają dużo większą szansę zostać realnie wdrożone.
Co możesz zyskać dzięki coachingowi?
Podczas procesu coachingowego możesz:
- spojrzeć na swoją sytuację z nowej perspektywy,
- lepiej zrozumieć swoje potrzeby i motywacje,
- znaleźć rozwiązania dopasowane do siebie,
- uporządkować chaos myśli i priorytetów,
- zwiększyć skuteczność działania,
- zbudować plan możliwy do realnego wdrożenia,
- lepiej wykorzystywać swoje naturalne talenty i mocne strony.
Czy coaching jest dla każdego?
Coaching jest dla osób, które:
- chcą świadomie pracować nad swoim rozwojem,
- są gotowe na autorefleksję,
- chcą wziąć odpowiedzialność za swoje decyzje,
- szukają rozwiązań dopasowanych do siebie,
- chcą działać bardziej świadomie i skutecznie.
Nie jest natomiast rozwiązaniem dla osób, które oczekują gotowych instrukcji, szybkich recept lub przerzucają odpowiedzialność za zmianę na innych.
Coaching nie zastępuje również terapii ani konsultacji psychologicznej.
Pracuje przede wszystkim na teraźniejszości i przyszłości — na celach, decyzjach i działaniach.
Coaching a talenty Gallupa — dlaczego to dobre połączenie?
W pracy coachingowej często wykorzystuję również badanie talentów Gallupa.
Dlaczego?
Bo wiele osób przez lata rozwija kompetencje zgodne z oczekiwaniami otoczenia, a niekoniecznie zgodne ze swoimi naturalnymi predyspozycjami.
Dla specjalistów i inżynierów odkrycie swoich dominujących talentów bywa bardzo praktyczne:
- pomaga lepiej zrozumieć własny styl działania,
- ułatwia podejmowanie decyzji zawodowych,
- pokazuje naturalne przewagi,
- pomaga budować skuteczniejszą współpracę w zespołach,
- zwiększa świadomość własnych mocnych stron.
Coaching i talenty Gallupa nie są „magicznym rozwiązaniem”.
Są natomiast bardzo skutecznym narzędziem do bardziej świadomego rozwoju zawodowego i osobistego.
